Latest topics
» Cung đàn xưa - Tp
by Tphạm Wed Mar 04, 2015 6:00 pm

» Máy tính tiền Casio SE-S10 chính hãng, in hóa đơn trực tiếp
by hientm Wed Mar 04, 2015 3:55 pm

» Câu đố hơi khó
by mayepgach Wed Mar 04, 2015 11:03 am

» Ai? (câu đố)
by mayepgach Wed Mar 04, 2015 11:02 am

» Chơi net (dp)
by dangphuong Tue Mar 03, 2015 10:12 pm

» Tôi đi (thơ 4 câu dp)
by vuithoima Tue Mar 03, 2015 7:54 pm

» Nắng phai - Tp
by Tphạm Tue Mar 03, 2015 6:21 pm

» Mách bạn bí quyết trị nám siêu tốc bằng nghệ
by andypham2001 Tue Mar 03, 2015 2:25 pm

» Thơ Tú_Yên - Mùa Xuân
by Tú_Yên Tue Mar 03, 2015 10:19 am

» Thơ cho Người...
by Tú_Yên Tue Mar 03, 2015 10:07 am

» Trống trải - Tp
by Tphạm Mon Mar 02, 2015 5:28 pm

» Hướng dẫn sử dụng máy tính tiền đúng cách
by hientm Mon Mar 02, 2015 4:00 pm

» Post YOUTUBE lên Hội Ngộ
by mayepgach Mon Mar 02, 2015 2:47 pm

» Vừa Lõm vừa Kao
by mayepgach Mon Mar 02, 2015 2:46 pm

» máy tính tiền Casio SE-S400 có ngăn kéo đựng tiền
by hientm Mon Mar 02, 2015 1:50 pm

» Đi tìm mùa xuân. - Tp
by Tphạm Sun Mar 01, 2015 7:11 pm

» Lỡ mộng xuân - Tp
by Tphạm Sat Feb 28, 2015 10:50 am

» Chuyên máy tính tiền CASIO SE-S300 chính hãng, khuyến mãi hấp dẫn
by hientm Sat Feb 28, 2015 10:35 am

» Cây Đa Bến Cũ ...
by Van Truong Fri Feb 27, 2015 11:38 pm

» Tìm đâu nụ cười - Tp
by Tphạm Fri Feb 27, 2015 5:30 pm

» Bóng tối (thơ dp)
by dangphuong Fri Feb 27, 2015 8:53 am

» Để ướt mắt ai ! - Tp
by Tphạm Thu Feb 26, 2015 8:33 pm

» Lần cuối như thế (thơ ĐL dp)
by dangphuong Thu Feb 26, 2015 7:33 pm

» Màn cầu hôn độc đáo
by thuyna Thu Feb 26, 2015 2:56 pm

» Nhớ nhung (thơ 4 câu dp)
by dangphuong Wed Feb 25, 2015 7:48 pm

» Nghe đời rụng rơi - Tp
by Tphạm Wed Feb 25, 2015 5:36 pm

» Phù hoa chẳng dứt..! - Tphạm
by Tphạm Wed Feb 25, 2015 8:38 am

» Thơ, tiền và đàn bà (thơ ĐL dp)
by dangphuong Tue Feb 24, 2015 8:46 pm

» Mộng cũ tình xa - Tphạm
by Tphạm Mon Feb 23, 2015 11:11 am

» Tranh_Thơ TiCa
by TiCa Mon Feb 23, 2015 9:28 am

» Chân trời xa lắc (thơ ĐL dp)
by dangphuong Mon Feb 23, 2015 7:55 am

» không đề
by caupe Sun Feb 22, 2015 10:10 pm

» Dửng dưng (thơ ĐL dp)
by dangphuong Sun Feb 22, 2015 8:17 pm

» Hoàng hôn nắng xế (thơ ĐL dp)
by dangphuong Sun Feb 22, 2015 8:09 pm

» Hoài niệm xưa - Tp
by Tphạm Thu Feb 19, 2015 2:03 pm

» Chỉ là giấc mơ qua - Tphạm
by Tphạm Wed Feb 18, 2015 3:18 am

» Gởi sầu theo lá - Tp
by Tphạm Sat Feb 14, 2015 9:44 am

» Ai tiển ai đi (thơ ĐL dp)
by laocom Fri Feb 13, 2015 11:23 pm

» Thơ Gió Bụi
by Gió Bụi Fri Feb 13, 2015 5:50 am

» Chào mừng anh Phan Văn ( nhà thơ Đường Luật Hoa Cát )
by mayepgach Thu Feb 12, 2015 6:33 pm

» VÀO ĐÔNG
by mayepgach Thu Feb 12, 2015 6:32 pm

» Thơ Phong Trần
by phong trần Wed Feb 11, 2015 9:16 pm

» Phù du (thơ ĐL dp)
by dangphuong Wed Feb 11, 2015 7:41 pm

» Quán hát rong
by Người Hát Rong Tue Feb 10, 2015 4:11 pm

» Một trời xa lạ (thơ ĐL dp)
by dangphuong Tue Feb 10, 2015 12:27 am

» Nào có đáng gì (thơ ĐL dp)
by Vàng Anh Mon Feb 09, 2015 11:56 pm

» Ai giết ông lão(câu đố trinh thám)
by mayepgach Mon Feb 09, 2015 1:36 pm

» Tự tử hay là bị sát hại? (Câu đố trinh thám)
by mayepgach Mon Feb 09, 2015 1:33 pm

» Đêm vắng (thơ ĐL dp)
by dangphuong Fri Feb 06, 2015 11:51 pm

» Hãy đến bên nhau - Tp
by Tphạm Wed Feb 04, 2015 6:56 pm

» Dấu nơi nao - Tp
by Tphạm Tue Feb 03, 2015 6:04 pm

» Cười ra nước mắt với những phát minh độc
by thuyna Tue Feb 03, 2015 11:22 am

» Chỉ mỗi ta - Tp
by Tphạm Mon Feb 02, 2015 3:56 pm

» Trong giọt hương xuân - Tp
by Tphạm Sun Feb 01, 2015 10:52 am

» Quỳnh Dao lạc lối - Tp
by Tphạm Sat Jan 31, 2015 5:54 pm

» Ngóng Xuân về phố cũ - Tp
by Tphạm Fri Jan 30, 2015 6:47 pm

» Hanh hao - Tp
by Tphạm Thu Jan 29, 2015 10:32 am

» Như giấc mơ qua - Tp
by Tphạm Wed Jan 28, 2015 7:16 pm

» TÂM SỰ CỦA MỘT NGƯỜI CON GÁI LẤY CHỒNG XA XỨ- Truyện ngắn CTBN
by nhangui24h2 Wed Jan 28, 2015 4:49 pm

» Họp mặt tất niên
by nhangui24h2 Wed Jan 28, 2015 4:48 pm

» "Ngón tay thối" nghĩa là gì?
by nhangui24h2 Wed Jan 28, 2015 4:46 pm

» ĐỪNG ĐỢI MỘT NGƯỜI SẺ KHÔNG VỀ BÊN EM ĐƯỢC NỮA
by nhangui24h1 Wed Jan 28, 2015 4:40 pm

» Toát mồ hôi hột
by nhangui24h1 Wed Jan 28, 2015 4:37 pm

» Một hay hai máy bay? (Câu đố)
by nhangui24h1 Wed Jan 28, 2015 4:32 pm

» Sài gòn và nỗi nhớ -Tp
by Tphạm Wed Jan 28, 2015 10:09 am

» Vọng xuân - Tp
by Tphạm Tue Jan 27, 2015 4:28 pm

» Vạc Sành gọi đêm - Tp
by Tphạm Tue Jan 27, 2015 7:21 am

» Đã hết một thời xa - Tp
by Tphạm Mon Jan 26, 2015 5:10 pm

» HOA SÚNG TRẮNG
by hongphuc Sun Jan 25, 2015 10:27 pm

» CHIỀU
by hongphuc Sun Jan 25, 2015 10:26 pm

Phân biệt giữa hai dấu HỎI-NGÃ (ST)

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Phân biệt giữa hai dấu HỎI-NGÃ (ST)

Bài gửi by H-Yen on Sun Jul 03, 2011 4:35 am

Học Cách Nào Để Viết Đúng Chính Tả Hỏi-Ngã?

Nhiều người nhận xét thấy người Bắc viết đúng chính tả hỏi/ngã hơn người Nam và người Trung. Họ viết đúng dễ dàng, gần như không cần học qui tắc nầy, qui tắc nọ tùm lum, phải nhớ cái nầy, phải nhớ cái khác.

Chuyện dễ hiểu, Người Bắc nói và đọc có giọng hỏi/ngã. Nói cách khác, người Bắc nói, đọc chữ dấu hỏi khác với chữ dấu ngã. Vậy nghe tiếng có giọng dấu nào thì viết chữ với dấu đó. Chuyện dễ như viết dấu sắc và dấu huyền. Đâu có ai viết trật dấu sắc thành dấu huyền.

Người Nam và người Trung nói và đọc chữ dấu ngã không được. Thổ ngơi 2 miền nầy sanh ra con người chỉ có giọng dấu hỏi. Cái đó làm họ khổ sở về việc dễ viết sai chính tả hỏi/ngã. Họ phải khổ công tìm mọi cách sửa chữa nhược điểm của mình.

Người Nam nhận xét thấy tiếng Việt có rất nhiều lời song âm, 2 tiếng ghép liền nhau để thành lời nói có nghĩa. Và chữ viết tương ứng phải có 2 chữ ghép liền nhau.

Nhận xét tiếp theo là thường thường các chữ không có dấu thanh, có dấu sắc, có dấu hỏi ở chung nhóm với nhau.

Còn các chữ có dấu huyền, dấu nặng, dấu ngã thì cùng nhóm với nhau. Vậy từ kép song âm (có 2 chữ) có một chữ hỏi/ngã, mình chưa biết viết thế nào cho đúng, thì nhìn sang chữ ghép kề cận, nếu chữ đó có dấu huyền hay dấu nặng, thì chữ hỏi/ngã phải là chữ dấu ngã.

Trái lại, nếu chữ ghép kề cận mà không dấu, hoặc dấu sắc, thì chữ hỏi/ngã phải là chữ dấu hỏi.
Thí dụ:

- Nghỉ ngơi, chữ nghỉ viết dấu hỏi, vì chữ ngơi kề cận không dấu.

- Nghĩ ngợi, chữ nghĩ viết dấu ngã, vì chữ ngợi kề cận có dấu nặng.

Nói đúng cách “ngôn ngữ học” thì gọi đó là viết hỏi/ngã theo qui tắc hài thanh.
Khi tôi dạy học trò tiểu học, tôi phân định dễ hiểu như vầy:
Những chữ không dấu, dấu sắc và dấu hỏi là thuộc nhóm chữ thanh đứng (gọi là thanh đứng, ý tôi muốn tượng trưng cho âm bổng, tượng trưng cho dấu hỏi đứng thẳng)

Những chữ có dấu huyền, dấu nặng và dấu ngã là thuộc nhóm chữ thanh ngang (gọi là thanh ngang, ý tôi muốn tượng trưng cho âm trầm, tượng trưng cho dấu ngã nằm ngang)

Ấn định thanh đứng, thanh ngang như vậy rồi, tôi đặt ra qui tắc cho học trò học, như sau:
Qui tắc: “Trong từ kép 2 chữ, cả hai chữ thường cùng nhóm với nhau, thanh đứng thì đứng hết, thanh ngang thì ngang hết. Có một chữ chưa biết phải viết hỏi hay ngã thì nhìn sang chữ kia xem nó thuộc thanh nào.

Thuộc thanh đứng thì viết dấu hỏi, thuộc thanh ngang thì viết dấu ngã”

Tôi đưa ra một loạt nhiều từ kép làm thí dụ để củng cố qui tắc nêu trên, như: củng cố, lắc lẻo, lỡ làng, lở loét, lở lói, loã lồ, giữ gìn, dữ dằn, dữ dội, ngỡ ngàng, rực rỡ, bảo ban, bão bùng, vất vả, đả đớt, đỡ đần, mở mang, lưỡng lự, ngất ngưởng,…
Tôi còn làm thơ (thơ con cóc) bắt học trò học thuộc lòng để chúng học chính tả hỏi/ngã, như sau:

Không-sắc-hỏi, gọi là thanh đứng,
Huyền-nặng-ngã, quả thực thanh ngang.
Hai bên đối chọi rất rõ ràng:

Ngang vốn nằm dài viết dấu ngã;
Đứng thẳng, dấu hỏi dễ gì quên.

Thí dụ có nhiều lắm ai ơi:

Ngả-nghiêng như té nằm tới nơi,
Vậy mà viết hỏi, vì thanh đứng;
Dửng-dưng đâu phải chữ lạ lùng,
Viết hỏi dửng, cũng tại dưng sau.
Em viết ỡm-ờ cùng màu-mỡ,
Viết ngã, bởi dấu huyền sau trước.

Tuần sau, học trò khép nép trình với thầy là chữ vỏn vẹn không theo “luật” thanh đứng thanh ngang, vẹn dấu nặng, mà vỏn lại viết dấu hỏi.

Đứa khác lại trình chữ trơ trẽn cũng vậy, trơ không dấu, thanh đứng, mà trẽn lại dấu ngã, thanh ngang. Tôi mĩm cười, cho đám trẻ biết đó là những cập chữ ngoại lệ. Rồi tôi cho bài tập về nhà làm: “Tìm những cập chữ ngoại lệ về thanh đứng/thanh ngang”

Tôi “dễ dãi” cho chúng hỏi cha mẹ, và lật tìm trong từ điển. Chúng lần lượt đem vào lớp những chữ ngoại lệ, và tiếp tục bổ sung danh sách nầy cho đến cuối niên học.

Học trò và luôn cả thầy giáo cùng nhau lo học nhớ những chữ ngoại lệ: vỏn vẹn, trơ trẽn, ễnh ương, đối đãi, nài nỉ, ve vãn, riêng rẽ, sành sỏi, minh mẫn, mềm mỏng, ngoan ngoãn, niềm nở…

Tôi còn chỉ cách cho học trò ứng dụng qui tắc thanh đứng/thanh ngang đối với một số chữ lẻ, tức chữ đơn, chưa có gì hỗ trợ để viết đúng hỏi/ngã.
Gặp những chữ chưa có cặp có đôi, thì cố tìm chữ láy, chữ đệm ghép vào cho có cặp rồi áp dụng qui tắc hài thanh.

Thí dụ gặp chữ kỹ/kỷ, nếu nghĩa trong câu cho phép ghép được với càng thành kỹ càng thì kỹ dấu ngã; chữ rảnh ghép được với rang thành rảnh rang, thì rảnh dấu hỏi.
Còn có cách tìm xem chữ cùng nghĩa với chữ chưa biết viết hỏi hay ngã thuộc thanh nào, để quyết định theo qui tắc hài thanh.

Thí dụ gặp chữ mảnh vải, chữ cùng nghĩa với mảnh là miếng, thanh đứng, vậy mảnh dấu hỏi. Còn mãnh hổ, mãnh nầy có nghĩa là mạnh, thanh ngang, vậy mãnh dấu ngã.

Sau một vài tuần, có một trò hỏi tôi
“Thưa thầy, gặp một chữ hỏi/ngã đứng một mình, em tìm không ra chữ ghép được với nó, thì làm sao viết đúng hỏi/ngã?”
Tôi trả lời tỉnh bơ làm cả lớp cười ồ: “Gặp trường hợp như vậy thì chỉ còn cách tra từ điển, để viết đúng hỏi/ngã!”

Học trò cười ồ, vì nghĩ thầy nói giỡn. Tôi phải nghiêm chỉnh cho chúng biết đó là sự thật. Nhiều nhà văn coi trọng trách nhiệm khi gặp những chữ lạ làm mình mờ ớ về chính tả đều phải tra từ điển, kể cả chính tả hỏi/ngã.

Trước hành lang lớp tôi có tấm bảng “công cộng” để dạy chính tả cho toàn trường.

Ông Hiệu Trưởng cắt tôi lo viết hai câu văn vần hoặc văn xuôi có chứa 2 chữ gần đồng âm mà khác chính tả, trong đó có những chữ hỏi/ngã, cứ đầu tuần là thay câu mới, đại khái như sau đây:

Lỡ làng duyên kiếp, ngỡ ngàng hồng nhan.
Bông hoa rực rỡ, nhờ đất màu mỡ.
Ôm ấp nỗi niềm khổ đau trong cuộc sống nổi trôi.
Cứ vui vẻ lên, vẽ vời chi chuyện muộn phiền…

Tôi có đọc đâu đó biết được, người ta quan sát thấy những từ Hán Việt hỏi/ngã khởi đầu bằng các phụ âm sau đây: D, L, M, N, Ng, Nh, V thì viết dấu ngã, như diễm (lệ), lưỡng (lự), mỹ (mãn), (nam) nữ, (ngôn) ngữ, (thạch) nhũ, vĩnh viễn, …

Còn lại là viết dấu hỏi, trừ một số ngoại lệ như sau: hiện hữu, bằng hữu…, tuẫn tiết, bĩ cực, bãi nại, bãi chức,…

Mới đây, tôi đọc thấy trên diễn đàn Viện Việt Học cho biết Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn đặt ra một câu thiệu để giúp mình nhớ như một qui tắc hỏi/ngã: “Mình Nên Nhớ Viết Là Dấu Ngã” Nhớ câu thiệu nầy là nhớ các phụ âm đầu M, N, Nh, V, L, D, Ng.

G/s Nguyễn tài Cẩn có nêu ra 24 chữ ngoại lệ viết dấu ngã: Kỹ (kỹ thuật, kỹ nữ), Bãi (bãi chức, bãi khoá), Bĩ (bĩ cực, vận bĩ), Hữu (bằng hữu, hữu ích, hữu khuynh), Phẫu (giải phẫu), Cữu (linh cữu), Tiễn (tiễn biệt, tống tiễn, hoả tiễn), Tiễu (tiễu trừ, tiễu phỉ), Trẫm, Trĩ (ấu trĩ, chim trĩ)

Trữ (tích trữ), Huyễn (huyễn hoặc), Hỗ (hỗ trợ), Hãm (giam hãm), Đãng (phóng đãng, quang đãng), Quẫn (khốn quẫn, quẫn bách), Xã (xã hội), Hoãn (trì hoãn), Quĩ (quĩ tích, thủ quĩ), Suyễn (bệnh suyền), Cưỡng (cưỡng ép), Tuẫn (tuẫn nạn), Đễ (hiếu đễ), Sĩ (kẻ sĩ, văn sĩ)

Tôi có dạy học sinh cách viết chữ hỏi/ngã Hán Việt nầy, nhưng lúc đó tôi không biết câu thiệu của G/s. NTC. Vả lại, học sinh tiểu học không phân biệt được từ Hán Việt và từ thuần Việt. (Ngay bây giờ, nhiều người trẻ Việt ở ngoại quốc cũng không phân biệt nổi tiếng Hán Việt và tiếng thuần Việt.).

Kết luận:

Đối với người Bắc có học, thì chữ hỏi/ngã cũng đơn giản như chữ sắc/huyền, không cần học gì hết cũng viết đúng, nếu có người nói và đọc đúng giọng Bắc.
Còn người Nam thì thật vất vả trong việc viết đúng chính tả hỏi/ngã. Họ phải tìm cách phân loại chữ hỏi/ngã để đưa vào qui tắc nầy, qui tắc kia để học.

Họ không cho chữ hỏi/ngã mọc ra như rừng rậm, mà sắp xếp chữ hỏi/ngã thành như vườn cao su, có hàng ngũ dọc ngang, gom những chữ hỏi/ngã ngoại lệ vào một khu vực để “điểm danh” mà nhớ mặt, không cho vào khu vườn đã có trật tự.

Nhờ những công trình như vậy, nên những ai chịu khó quan tâm thì cũng viết trúng chính tả hỏi/ngã, không trúng 100%, thì cũng sai ở mức độ chấp nhận được.

Nguyễn Phước Đáng

H-Yen

Tổng số bài gửi: 203
Join date: 13/09/2009

Về Đầu Trang Go down

Re: Phân biệt giữa hai dấu HỎI-NGÃ (ST)

Bài gửi by ntd on Sun Jul 03, 2011 6:43 am

Crying or Very sad Xin cám ơn H-Yen với một bài St thật hữu ích.

tks c/p1 c/p1 bông

ntd

Tổng số bài gửi: 6800
Join date: 14/09/2009

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang


Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết