Latest topics
» Vé máy bay đi Delhi ấn độ giá rẻ 2015
by jindovn Yesterday at 1:33 pm

» Níu
by TiCa Yesterday at 9:37 am

» Thơ Hai Dòng.
by dangphuong Thu Aug 27, 2015 8:13 pm

» Thơ Gió Bụi
by Gió Bụi Thu Aug 27, 2015 9:18 am

» Thơ Phong Trần
by phong trần Mon Aug 24, 2015 8:09 pm

» Thảm chơi cho bé và những lưu ý khi lựa chọn
by tunhuaduytan Mon Aug 24, 2015 7:32 pm

» Góc Đời _Thơ
by TiCa Mon Aug 24, 2015 2:53 pm

» Vườn rau và em (thơ ĐL dp)
by laocom Sun Aug 23, 2015 11:08 pm

» Bán xe kéo đi chợ đa năng tay kéo
by bingbong Fri Aug 14, 2015 12:30 pm

» Xe kéo đi chợ - Thay đổi thói quen để bảo vệ sức khỏe
by tunhuaduytan Wed Aug 12, 2015 3:58 pm

» Kiếp trần
by TiCa Wed Aug 12, 2015 10:24 am

» Mấy ai hay? (thơ ĐL dp)
by dangphuong Sun Aug 09, 2015 9:36 pm

» Hướng dẫn sử dụng xe lắc cho bé
by tunhuaduytan Wed Aug 05, 2015 5:43 pm

» Tranh_Thơ TiCa
by TiCa Wed Aug 05, 2015 2:33 pm

» Bạn và Bè
by teuonln01 Sun Aug 02, 2015 8:33 pm

» ANH KHÓC CÙNG VỚI EM
by dangphuong Sat Aug 01, 2015 10:13 pm

» BÂY GIỜ, THẦY CÔ TRẺ QUÁ!
by Phiêu Dao Thu Jul 30, 2015 9:35 pm

» NUỐT MỘT CÁI TỨC
by Phiêu Dao Thu Jul 30, 2015 9:29 pm

» THƠ ĐƯỜNG (pt)
by phong trần Thu Jul 30, 2015 9:42 am

» Như vừa sang thu (thơ 4 câu dp)
by dangphuong Tue Jul 28, 2015 6:41 pm

» Tại sao? (thơ 4 câu dp)
by dangphuong Sat Jul 25, 2015 9:02 pm

» KỈ NIỆM MỐI TÌNH ĐẦU TIÊN
by nguyenthuy_qs Wed Jul 22, 2015 7:11 pm

» THƠ : Nguyễn Thủy
by nguyenthuy_qs Wed Jul 22, 2015 6:52 pm

» Đăng tấm hình lên cho nó có sức sống
by hoanghoa9991 Wed Jul 22, 2015 12:00 pm

» Đồi Thông Hai Mộ
by hoanghoa9991 Wed Jul 22, 2015 11:53 am

» Camera thông minh dò tìm người và báo động AVTECH AVM602ZVP
by bientinhxa762 Wed Jul 22, 2015 8:46 am

» Trang Thơ Tuyền Linh
by tuyenlinh47 Sun Jul 19, 2015 5:03 am

» Xem con trăn nhậu cá sấu
by hoanghoa9991 Thu Jul 16, 2015 2:51 pm

» Hương xưa đã lạnh - Tp
by Tphạm Tue Jul 14, 2015 5:26 pm

» Tìm trong giấc điệp - Tp
by Tphạm Mon Jul 13, 2015 6:58 pm

» Tơ sầu thêm trĩu nặng. Tp
by Tphạm Sun Jul 12, 2015 3:21 pm

» Bống thuở hôm nào …!- Tp
by Tphạm Sat Jul 11, 2015 6:24 pm

» Có tiếng nào thưa -Tp
by Tphạm Fri Jul 10, 2015 4:37 pm

» Bán xe kéo đi chợ Overocean hoa và caro
by bingbong Fri Jul 10, 2015 9:54 am

» Mãi xanh xao - Tp
by Tphạm Thu Jul 09, 2015 5:35 pm

» Chữa nhiệt miệng bằng màng ngăn
by daiannamthang Thu Jul 09, 2015 7:37 am

» Biết thuở nào vơi - Tp
by Tphạm Wed Jul 08, 2015 3:17 pm

» Mộng Đường Thi
by TiCa Wed Jul 08, 2015 11:13 am

» Trong giấc mơ qua - Tp
by Tphạm Wed Jul 08, 2015 9:42 am

» NHỚ ĐẾN EM THƠ - Song An Châu
by songanchau Tue Jul 07, 2015 11:24 am

» Địa chỉ bán ghế gội đầu cho bé Jialeda loại 1 và loại 2
by bingbong Mon Jul 06, 2015 12:26 pm

» Hoang vu một góc này - Tp
by Tphạm Mon Jul 06, 2015 10:14 am

» TẠ ƠN NgƯỜI CHO TÔI CUỘC SỐNG MỚI - Thơ Song An Châu
by songanchau Sun Jul 05, 2015 2:53 am

» Nước mắt bâng quơ (thơ ĐL dp)
by dangphuong Sat Jul 04, 2015 8:40 pm

» Đầy sân lá rụng (thơ ĐL dp)
by laocom Sat Jul 04, 2015 12:01 am

» Trăng gầy héo úa - Tp
by Tphạm Thu Jul 02, 2015 5:38 pm

» Nhạt bóng chiều xưa - Tp
by Tphạm Wed Jul 01, 2015 7:58 pm

» Theo nụ hồng phai - Tp
by Tphạm Tue Jun 30, 2015 6:24 pm

» Bán Ghế gội đầu cho bé Jialeda loại 2 giá hấp dẫn
by bingbong Tue Jun 30, 2015 9:40 am

» Đến bao giờ nguôi -Tp
by Tphạm Mon Jun 29, 2015 7:06 pm

» Chim én về đâu ?! - Tp
by Tphạm Sun Jun 28, 2015 5:54 pm

» Tiếng tơ lòng - TP
by Tphạm Sat Jun 27, 2015 7:24 pm

» Đường tơ sao vội dứt- Tp
by Tphạm Fri Jun 26, 2015 8:49 pm

» Hoa trắng quanh đây- Tp
by Tphạm Thu Jun 25, 2015 4:28 pm

» Xanh xưa đã bạc. Tp
by Tphạm Wed Jun 24, 2015 5:39 pm

» Hoa sầu lặng lẽ !- Tp
by Tphạm Tue Jun 23, 2015 4:17 pm

» Còn đây bóng hình - Tp
by Tphạm Mon Jun 22, 2015 6:57 pm

» Chuyên bán tủ nhựa 3 tầng Duy Tân chính hãng
by bingbong Mon Jun 22, 2015 9:53 am

» Trăng lạnh - Tp
by Tphạm Sun Jun 21, 2015 7:30 am

» Bao giờ cho khuây.- Tp
by Tphạm Sat Jun 20, 2015 9:37 am

» Tàn buổi xuân thì- Tp
by Tphạm Fri Jun 19, 2015 4:19 pm

» Rã rời yêu thương - Tp
by Tphạm Thu Jun 18, 2015 7:32 pm

» Cơn lốc thời gian (thơ ĐL dp)
by laocom Wed Jun 17, 2015 11:21 pm

» SÓNG
by hongphuc Wed Jun 17, 2015 8:45 pm

» Xôn xao gọi mời - Tp
by Tphạm Wed Jun 17, 2015 4:53 pm

» Lạnh lẽo cuối hạ - Tp
by Tphạm Tue Jun 16, 2015 6:28 pm

» Những lưu ý khi sử dụng ghế gội đầu cho bé
by bingbong Tue Jun 16, 2015 2:29 pm

» Nỗi buồn quẩn quanh - Tp
by Tphạm Mon Jun 15, 2015 6:44 pm

» Trong bóng thời gian - Tp
by Tphạm Sat Jun 13, 2015 3:38 pm

» Về đó cơn đau buốt tận hồn - Tp
by Tphạm Fri Jun 12, 2015 9:55 am

Phân biệt giữa hai dấu HỎI-NGÃ (ST)

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Phân biệt giữa hai dấu HỎI-NGÃ (ST)

Bài gửi by H-Yen on Sun Jul 03, 2011 4:35 am

Học Cách Nào Để Viết Đúng Chính Tả Hỏi-Ngã?

Nhiều người nhận xét thấy người Bắc viết đúng chính tả hỏi/ngã hơn người Nam và người Trung. Họ viết đúng dễ dàng, gần như không cần học qui tắc nầy, qui tắc nọ tùm lum, phải nhớ cái nầy, phải nhớ cái khác.

Chuyện dễ hiểu, Người Bắc nói và đọc có giọng hỏi/ngã. Nói cách khác, người Bắc nói, đọc chữ dấu hỏi khác với chữ dấu ngã. Vậy nghe tiếng có giọng dấu nào thì viết chữ với dấu đó. Chuyện dễ như viết dấu sắc và dấu huyền. Đâu có ai viết trật dấu sắc thành dấu huyền.

Người Nam và người Trung nói và đọc chữ dấu ngã không được. Thổ ngơi 2 miền nầy sanh ra con người chỉ có giọng dấu hỏi. Cái đó làm họ khổ sở về việc dễ viết sai chính tả hỏi/ngã. Họ phải khổ công tìm mọi cách sửa chữa nhược điểm của mình.

Người Nam nhận xét thấy tiếng Việt có rất nhiều lời song âm, 2 tiếng ghép liền nhau để thành lời nói có nghĩa. Và chữ viết tương ứng phải có 2 chữ ghép liền nhau.

Nhận xét tiếp theo là thường thường các chữ không có dấu thanh, có dấu sắc, có dấu hỏi ở chung nhóm với nhau.

Còn các chữ có dấu huyền, dấu nặng, dấu ngã thì cùng nhóm với nhau. Vậy từ kép song âm (có 2 chữ) có một chữ hỏi/ngã, mình chưa biết viết thế nào cho đúng, thì nhìn sang chữ ghép kề cận, nếu chữ đó có dấu huyền hay dấu nặng, thì chữ hỏi/ngã phải là chữ dấu ngã.

Trái lại, nếu chữ ghép kề cận mà không dấu, hoặc dấu sắc, thì chữ hỏi/ngã phải là chữ dấu hỏi.
Thí dụ:

- Nghỉ ngơi, chữ nghỉ viết dấu hỏi, vì chữ ngơi kề cận không dấu.

- Nghĩ ngợi, chữ nghĩ viết dấu ngã, vì chữ ngợi kề cận có dấu nặng.

Nói đúng cách “ngôn ngữ học” thì gọi đó là viết hỏi/ngã theo qui tắc hài thanh.
Khi tôi dạy học trò tiểu học, tôi phân định dễ hiểu như vầy:
Những chữ không dấu, dấu sắc và dấu hỏi là thuộc nhóm chữ thanh đứng (gọi là thanh đứng, ý tôi muốn tượng trưng cho âm bổng, tượng trưng cho dấu hỏi đứng thẳng)

Những chữ có dấu huyền, dấu nặng và dấu ngã là thuộc nhóm chữ thanh ngang (gọi là thanh ngang, ý tôi muốn tượng trưng cho âm trầm, tượng trưng cho dấu ngã nằm ngang)

Ấn định thanh đứng, thanh ngang như vậy rồi, tôi đặt ra qui tắc cho học trò học, như sau:
Qui tắc: “Trong từ kép 2 chữ, cả hai chữ thường cùng nhóm với nhau, thanh đứng thì đứng hết, thanh ngang thì ngang hết. Có một chữ chưa biết phải viết hỏi hay ngã thì nhìn sang chữ kia xem nó thuộc thanh nào.

Thuộc thanh đứng thì viết dấu hỏi, thuộc thanh ngang thì viết dấu ngã”

Tôi đưa ra một loạt nhiều từ kép làm thí dụ để củng cố qui tắc nêu trên, như: củng cố, lắc lẻo, lỡ làng, lở loét, lở lói, loã lồ, giữ gìn, dữ dằn, dữ dội, ngỡ ngàng, rực rỡ, bảo ban, bão bùng, vất vả, đả đớt, đỡ đần, mở mang, lưỡng lự, ngất ngưởng,…
Tôi còn làm thơ (thơ con cóc) bắt học trò học thuộc lòng để chúng học chính tả hỏi/ngã, như sau:

Không-sắc-hỏi, gọi là thanh đứng,
Huyền-nặng-ngã, quả thực thanh ngang.
Hai bên đối chọi rất rõ ràng:

Ngang vốn nằm dài viết dấu ngã;
Đứng thẳng, dấu hỏi dễ gì quên.

Thí dụ có nhiều lắm ai ơi:

Ngả-nghiêng như té nằm tới nơi,
Vậy mà viết hỏi, vì thanh đứng;
Dửng-dưng đâu phải chữ lạ lùng,
Viết hỏi dửng, cũng tại dưng sau.
Em viết ỡm-ờ cùng màu-mỡ,
Viết ngã, bởi dấu huyền sau trước.

Tuần sau, học trò khép nép trình với thầy là chữ vỏn vẹn không theo “luật” thanh đứng thanh ngang, vẹn dấu nặng, mà vỏn lại viết dấu hỏi.

Đứa khác lại trình chữ trơ trẽn cũng vậy, trơ không dấu, thanh đứng, mà trẽn lại dấu ngã, thanh ngang. Tôi mĩm cười, cho đám trẻ biết đó là những cập chữ ngoại lệ. Rồi tôi cho bài tập về nhà làm: “Tìm những cập chữ ngoại lệ về thanh đứng/thanh ngang”

Tôi “dễ dãi” cho chúng hỏi cha mẹ, và lật tìm trong từ điển. Chúng lần lượt đem vào lớp những chữ ngoại lệ, và tiếp tục bổ sung danh sách nầy cho đến cuối niên học.

Học trò và luôn cả thầy giáo cùng nhau lo học nhớ những chữ ngoại lệ: vỏn vẹn, trơ trẽn, ễnh ương, đối đãi, nài nỉ, ve vãn, riêng rẽ, sành sỏi, minh mẫn, mềm mỏng, ngoan ngoãn, niềm nở…

Tôi còn chỉ cách cho học trò ứng dụng qui tắc thanh đứng/thanh ngang đối với một số chữ lẻ, tức chữ đơn, chưa có gì hỗ trợ để viết đúng hỏi/ngã.
Gặp những chữ chưa có cặp có đôi, thì cố tìm chữ láy, chữ đệm ghép vào cho có cặp rồi áp dụng qui tắc hài thanh.

Thí dụ gặp chữ kỹ/kỷ, nếu nghĩa trong câu cho phép ghép được với càng thành kỹ càng thì kỹ dấu ngã; chữ rảnh ghép được với rang thành rảnh rang, thì rảnh dấu hỏi.
Còn có cách tìm xem chữ cùng nghĩa với chữ chưa biết viết hỏi hay ngã thuộc thanh nào, để quyết định theo qui tắc hài thanh.

Thí dụ gặp chữ mảnh vải, chữ cùng nghĩa với mảnh là miếng, thanh đứng, vậy mảnh dấu hỏi. Còn mãnh hổ, mãnh nầy có nghĩa là mạnh, thanh ngang, vậy mãnh dấu ngã.

Sau một vài tuần, có một trò hỏi tôi
“Thưa thầy, gặp một chữ hỏi/ngã đứng một mình, em tìm không ra chữ ghép được với nó, thì làm sao viết đúng hỏi/ngã?”
Tôi trả lời tỉnh bơ làm cả lớp cười ồ: “Gặp trường hợp như vậy thì chỉ còn cách tra từ điển, để viết đúng hỏi/ngã!”

Học trò cười ồ, vì nghĩ thầy nói giỡn. Tôi phải nghiêm chỉnh cho chúng biết đó là sự thật. Nhiều nhà văn coi trọng trách nhiệm khi gặp những chữ lạ làm mình mờ ớ về chính tả đều phải tra từ điển, kể cả chính tả hỏi/ngã.

Trước hành lang lớp tôi có tấm bảng “công cộng” để dạy chính tả cho toàn trường.

Ông Hiệu Trưởng cắt tôi lo viết hai câu văn vần hoặc văn xuôi có chứa 2 chữ gần đồng âm mà khác chính tả, trong đó có những chữ hỏi/ngã, cứ đầu tuần là thay câu mới, đại khái như sau đây:

Lỡ làng duyên kiếp, ngỡ ngàng hồng nhan.
Bông hoa rực rỡ, nhờ đất màu mỡ.
Ôm ấp nỗi niềm khổ đau trong cuộc sống nổi trôi.
Cứ vui vẻ lên, vẽ vời chi chuyện muộn phiền…

Tôi có đọc đâu đó biết được, người ta quan sát thấy những từ Hán Việt hỏi/ngã khởi đầu bằng các phụ âm sau đây: D, L, M, N, Ng, Nh, V thì viết dấu ngã, như diễm (lệ), lưỡng (lự), mỹ (mãn), (nam) nữ, (ngôn) ngữ, (thạch) nhũ, vĩnh viễn, …

Còn lại là viết dấu hỏi, trừ một số ngoại lệ như sau: hiện hữu, bằng hữu…, tuẫn tiết, bĩ cực, bãi nại, bãi chức,…

Mới đây, tôi đọc thấy trên diễn đàn Viện Việt Học cho biết Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn đặt ra một câu thiệu để giúp mình nhớ như một qui tắc hỏi/ngã: “Mình Nên Nhớ Viết Là Dấu Ngã” Nhớ câu thiệu nầy là nhớ các phụ âm đầu M, N, Nh, V, L, D, Ng.

G/s Nguyễn tài Cẩn có nêu ra 24 chữ ngoại lệ viết dấu ngã: Kỹ (kỹ thuật, kỹ nữ), Bãi (bãi chức, bãi khoá), Bĩ (bĩ cực, vận bĩ), Hữu (bằng hữu, hữu ích, hữu khuynh), Phẫu (giải phẫu), Cữu (linh cữu), Tiễn (tiễn biệt, tống tiễn, hoả tiễn), Tiễu (tiễu trừ, tiễu phỉ), Trẫm, Trĩ (ấu trĩ, chim trĩ)

Trữ (tích trữ), Huyễn (huyễn hoặc), Hỗ (hỗ trợ), Hãm (giam hãm), Đãng (phóng đãng, quang đãng), Quẫn (khốn quẫn, quẫn bách), Xã (xã hội), Hoãn (trì hoãn), Quĩ (quĩ tích, thủ quĩ), Suyễn (bệnh suyền), Cưỡng (cưỡng ép), Tuẫn (tuẫn nạn), Đễ (hiếu đễ), Sĩ (kẻ sĩ, văn sĩ)

Tôi có dạy học sinh cách viết chữ hỏi/ngã Hán Việt nầy, nhưng lúc đó tôi không biết câu thiệu của G/s. NTC. Vả lại, học sinh tiểu học không phân biệt được từ Hán Việt và từ thuần Việt. (Ngay bây giờ, nhiều người trẻ Việt ở ngoại quốc cũng không phân biệt nổi tiếng Hán Việt và tiếng thuần Việt.).

Kết luận:

Đối với người Bắc có học, thì chữ hỏi/ngã cũng đơn giản như chữ sắc/huyền, không cần học gì hết cũng viết đúng, nếu có người nói và đọc đúng giọng Bắc.
Còn người Nam thì thật vất vả trong việc viết đúng chính tả hỏi/ngã. Họ phải tìm cách phân loại chữ hỏi/ngã để đưa vào qui tắc nầy, qui tắc kia để học.

Họ không cho chữ hỏi/ngã mọc ra như rừng rậm, mà sắp xếp chữ hỏi/ngã thành như vườn cao su, có hàng ngũ dọc ngang, gom những chữ hỏi/ngã ngoại lệ vào một khu vực để “điểm danh” mà nhớ mặt, không cho vào khu vườn đã có trật tự.

Nhờ những công trình như vậy, nên những ai chịu khó quan tâm thì cũng viết trúng chính tả hỏi/ngã, không trúng 100%, thì cũng sai ở mức độ chấp nhận được.

Nguyễn Phước Đáng

H-Yen

Tổng số bài gửi: 203
Join date: 13/09/2009

Về Đầu Trang Go down

Re: Phân biệt giữa hai dấu HỎI-NGÃ (ST)

Bài gửi by ntd on Sun Jul 03, 2011 6:43 am

Crying or Very sad Xin cám ơn H-Yen với một bài St thật hữu ích.

tks c/p1 c/p1 bông

ntd

Tổng số bài gửi: 6800
Join date: 14/09/2009

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang


Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết